ISEW Derde Kamervoorstel
Achtergrondartikelen (inclusief teksten sprekers)

ISEW Derde Kamervoorstel
Voorstel  - tot invoering van het gebruik van ISEW als standaard voor (duurzame) economische ontwikkeling en afschaffing van het BNP als beslissende maatlat

Inleiding
Economische groei van landen, gebieden, regio’s wordt door economen gemeten d.m.v. het BNP (Bruto Nationaal Product). Deze maatstaf is verouderd en gaat gepaard met ernstige tekortkomingen, omdat bepaalde essentiële activiteiten voor de vitaliteit van een economie of land er niet door gemeten worden (zoals de bijdrage van huishoudelijke arbeid en zorg evenals vrijwilligerswerk) en andere activiteiten gemeten worden als positieve factor, terwijl ze als negatieve factor gerekend zouden moeten worden – omdat ze gepaard gaan met verlies aan natuurlijke rijkdommen (het verval van ecosystemen en het afsterven van soorten), met een  vroegtijdige uitputting (depletie) van schaarse water- en grondstoffenvoorraden, en de vermindering van het in de samenleving aanwezige “menselijk en sociaal kapitaal” (door toedoen van o.a beroepsziekten en de groei van criminele economische activiteiten)
Omdat het BNP niet alleen gebruikt wordt als maatstaf om landen onderling te vergelijken, maar ook als harde en eenzijdige indicator die gemeten moet worden op de weg, die ontwikkelingslanden moeten afleggen op hun pad naar economische ontwikkeling, leidt het gebruik van dit inadequate criterium tot ernstige gevolgen (voor meer informatie hierover zie o.a. www.strohalm.net, www.foe.co.uk/campaigns/sustainable_development/progress/make-own.html, www.neweconomics.org). Wolfgang Sachs wijst er bv. op, dat steeds meer milieubelastende economische activiteiten opschuiven naar de ontwikkelingslanden als de nieuwe ‘vervuilingsparadijzen’. Het gaat dan ook niet langer aan de economische groei van landen louter af te meten aan de toeneming van hun BNP, zoals in de installatiebijeenkomst van de Derde Kamer dat voor o.a Thailand en Oeganda werd gedaan  door  de directeur van FMO, dhr. M. de Jong.
Zolang  invloedrijke mensen, internationale  organisaties, nationale regeringen ontwikkelingslanden stimuleren tot of aansturen op  de  eenzijdige verhoging van hun  BNP  zal hierdoor een duurzame ontwikkeling, zowel van het betreffende land als mondiaal, worden belemmerd.  Een per saldo netto negatieve transfer van Noord naar Zuid  is dan zelfs ondanks alle ‘ontwikkelingshulp’ niet uitgesloten.

Index of sustainable economic welfare (ISEW) als alternatief
Reeds sinds de jaren ’60, toen ook in economenkringen aandacht ontstond voor de toenemende dreiging van mondiale schaarste aan natuurlijke hulpbronnen en de scheve inkomens- en eigendomsverhoudingen zijn alternatieve indicatoren ontwikkeld voor de economische vitaliteit van een land. Eén van de bekendste is de ISEW, de ‘index for sustainable economic welfare’ van James Tobin, later verfijnd door Herman Daly,die inmiddels is doorberekend voor o. a de US, Zweden, Groot Brittannië, Korea en Nederland..
Gezien het feit, dat gebruik van deze indicator niet met de nadelen gepaard gaat, die verbonden zijn aan het gebruik van het BNP als maatstaf, pleiten wij ook in het OS-beleid voor de invoering van het gebruik van het ISEW  als standaard om zowel hier als  elders de netto economische groei te meten, met name in het verband van de Europese Unie  en met betrekking tot die landen waarmee wij op enigerlei wijze een  ontwikkelingsrelatie onderhouden ,zowel in positieve als in negatieve zin.
Het besluit om met een andere basisindicator als het BNP of het GDP te gaan werken, kan verstrekkende positieve gevolgen hebben voor alle aspecten van de ontwikkelingssamenwerking .Eigenlijk kunnen met het nemen van dit ene besluit, “meerdere vliegen in 1 klap worden gevangen”. Zo impliceert het meer aandacht voor de emancipatie van vrouwen, meer aandacht voor onderwijs, meer aandacht voor gezonde werkomstandigheden, voor betere gezondheidszorg, voor gebruik van milieuvriendelijker, minder-verontreinigende technieken en producten, enzovoorts.
Aangezien dit besluit van belang is voor meerdere ministeries, spreken wij de gehele regering aan in haar verantwoordelijkheid.

Besluit
De Derde Kamer verzoekt De Regering, om binnen enkele jaren het gebruik van de maatstaf van het BNP als basis-indicator voor economische groei af te schaffen en in plaats daarvan het gebruik van de indicator ISEW in te voeren zowel voor de eigen economie als in relatie tot de  landen, waar Nederland van regeringswege betrekkingen mee onderhoudt.
Tevens verzoeken wij De Regering, om in den vervolge in alle beleidssectoren van een eenzijdige stimulering van het BNP af te zien, en voorts alle beleidsinitiatieven op het vlak van de Nederlandse ontwikkelingssamenwerking vooraf te toetsen aan het ISEW criterium van het bewerkstelligen van een voldoende mate van duurzame economische groei.

Opgesteld door:
Rob Gort
Bob Goudzwaard
Ben van der Lem
Maike van Eijndthoven
Esther Somers

Achtergrondartikelen

1. Beter meten van economische groei ten behoeve van een meer rechtvaardige en duurzame ontwikkeling, door Rob Gort, Bob Goudzwaard en Esther Somers.
2. Het Duurzaam Nationaal Inkomen in de Tweede Kamer, door Esther Somers
3. Groei Azië gaat voorbij aan armen (bron: Insnet-internet voor duurzaamheid)
4. The historical role of the environmental movement; ecological economics and welfare indicators in a world of decline, article by Wouter van Dieren for the Erasmus Liga (the Netherlands Association for The Club of Rome), September 1997.
5. Measuring well-being with an integrated system of economic and social accounts, article by Peter van de Ven, Brugt Kazemier and Steven Keuning (CBS)
6. Bnp, weg ermee! door Jeroen van den Bergh
7. Bnp, weg ermee! debat in ESB
8. Samenvatting: Meta Economische Verkenningen - Voorstel voor de ontwikkeling van een duurzame en solidaire Macro Economische Verkenning +. Lou Keune, Tuur Elzinga en Theo Ruyter. Amsterdam, april 2006, XminY.
9. Uneconomic Growth: in Theory, in Fact, in History, and in Relation to Globalization, Lecture by Herman E. Daly, 1999, Saint John’s University
10. Broad sustainability contra sustainability: the proper construction of sustainability indicators, Roefie Hueting en Lucas Reijnders, 2004.
11. Growth isn’t working, The unbalanced distribution of benefits and costs from economic growth, New Economics Foundation, 2006
12. If the GDP is Up, Why is America Down? Why we need new measures of progress, why we do not have them, and how they would change the social and political landscape, by Clifford Cobb, Ted Halstead, and Jonathan Rowe